جزئیات خبر

گرد همایی دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی با عنوان باغستان؛ باغ زندگی به مناسبت روز جهانی بناها و محوطه ها توسط انجمن دوستداران یادمان های ماندگار برگزار گردید

گرد همایی دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی با عنوان باغستان؛ باغ زندگی به مناسبت روز جهانی بناها و محوطه ها توسط انجمن دوستداران یادمان های ماندگار برگزار گردید

بخش اول: سخنرانی و ارائه بیانیه

- خیر مقدم دبیر انجمن دوستداران یادمان ها سرکار خانم مهندس صحراکاران کارشناس ارشد مرمت شهری و بیان مقدمه ای جهت ورود به موضوع، با نگاهی به ایکوموس و روند نام گذاری سال ها، که در زیر شرحی مختصر از اظهارات ایشان آورده شده است:

در سال جاری، ایکوموس به مناسبت پنجاه سالگی اش، پیام زیر را منتشر کرده است:

" ‌ايكوموس با احترام به بنيانگذارانش و تأكيد بر دستاوردهايي كه تاكنون داشته، و اما بالاتر از همه با تأمل بر اهداف آينده از طريق مجموعه اي از رويدادهاي بين المللي و بر اساس مجموعه اي مدرنيزه از اساسنامه ها و اصول اخلاقي پنجاهمين سالگرد تأسيس خود را جشن می گیرد."

 برخی از عناوین این رودیدادها که در کشور های عضو مطرح گردید به شرح زیر است:

فرانسه: چگونگی همكاري هاي بين المللي در پرداختن به چالش هاي اصلي حفاظت از میراث فرهنگی؛

كانادا: 50 سال اقدامات در مونترال و در سطح بین المللی؛

کاستاریکا: معماری خاکی / مناظر فرهنگی / حفاظت از میراث فرهنگی برای توسعه پایدار؛

ارمنستان:بزرگداشت به مناسبت صدمین سالگرد قتل عام ارامنه؛

مجارستان: هیچ آینده ای بدون گذشته وجود ندارد؛

مالی:معماري خاكي در مالي: صنعت مقاوم در برابر زمان؛

مغولستان: اماكن و بناهاي ميراث تاريخي و فرهنگي در كوه؛

پرو: سمينار مديريت ريسك و ميراث فرهنگي؛

 ایران:جستجو در ریشه های منشورها وکنوانسیونهای بین المللی (حوزه میراث فرهنگی و طبیعی) و نگاهی تحلیلی به بیانیه های سالانه ایکوموس جهانی؛

 

- سخنرانی آقای محمد علی حضرتی ریاست اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین که از میهمانان گرد همایی بودند. ایشان با نگاه به اشعار شاهنامه فردوسی، به توصیف شهر ایرانی پرداخته اند و مهمترین اجزاء آن را باغ، ایوان، گلزار، گرمابه، کاخ، میدان و گذرها معرفی کردند که به وضوح در شهر تاریخی قزوین وجود دارد. و تاکید کردند در فلات کم آب ایران خرد ایرانی نمادی از بهشت رو ایجاد می کند. شهر  باید با هویت فرهنگی مردمش نسبت داشته باشد. ما از اصل هامون فاصله گرفتیم، و ریشه هایمان قطع شده است در نتیجه ارتباط ما با گذشته قطع شده است که نیاز به شناخت آن داریم تا سوداگران باعث نادیده گرفتن مردم و حذف شدن آینده از زندگی انسان در این شهر نشوند. 

-  سخنرانی آقاب مهندس سید مهدی مجابی استاد دانشگاه علم و صنعت و متخصص حوزه معماری، شهرسازی و مرمت که بیشتر تکیه بر دستاورد کهن شهری و کشاورزی در ایران و سرزمین قزوین داشت. ایشان موضوع نظریه باغ شهر ابنزرهاوارد و پس از آن لوئیس مامفورد را مورد بررسی قرار دادند و بیان کردند که سال ها قبل از ارائه چنین نظریاتی که در اواخر قرن 19 بیان شدند، مردم این سرزمین، آن را دانسته و شهرهای خود را بر این اساس بنا نهادند. همچنین اشاره کردند که چندان شایسته نیست که در رابطه با شناخت شهر تاریخی قزوین بحت "باغ- شهر" را به میان آوریم، چرا که این عنوان زاییدۀ تفکر در قرن نوزدهم بوده است و ما پیشینۀ بس طولانی‌تری در ایجاد این نظریه دارا هستیم. به نظر می‌رسد "بوم- باغ‌‌ها" یعنی شهرهایی که بوم اصلی آن‌ها باغ است، پیشنهاد مناسب‌تری باشد.

در آخر پیشنهاد کردند که از ظرفیت ها و پتانسیل های شهر و دشت قزوین برای ایجاد موزه کشاورزی استفاده شود.   

-  سخنرانی سرکار خانم اشدری نماینده مردم در شورای اسلامی شهر قزوین که ضمن تشکر از برگزاری چنین جلساتی و همچنین انجمن دوستداران یادمان ها، نسبت به لزوم حمایت از باغستان سنتی به عنوان نقطه قوت شهر قزوین و تاثیر آن بر سلامتی و بقاء شهر و جامعه تاکید کردند و اشاره کردند که حفاظت از باغستان حفاظت از سلامتی خود ما می باشد. همچنین در میان صحبت هایشان اظهار داشتند که دیروزی ها چیزی ساختند که ما در دنیا به آن افتخار می کنیم امروز هم چیزی داشته باشیم که برای آیندگانمان به جای بماند. میراث گذشتگان حاصل تلاش، مشورت و خرد جمعی است و علت بقای آن هم همین نکات می باشند. ایشان به مبحث گردشگری در این حوزه هم اشاره کردند و اذعان داشتند که این موضوع باعث گرد آمدن متخصصین حوزه های مختلف خواهد شد و ایجاد شغل در جامعه را فراهم خواهد کرد. در نهایت سرمایه اصلی باغستان را باغداران توصیف کردند که باید برای آسایش و رفاه آنها تلاش شود. در انتهای صحبت هایشان از طرح های آتی مبنی بر تبدیل تهدید پساب های شهری به فرصت برای آبیاری باغستان خبر دادند و خواهان ورود متخصصین و کارشناسان به حوزه حفاظت از باغستان شدند. 

-  سخنران دوم  آقای مهندس اخویزادگان، کارشناس کشاورزی و یکی از باغداران ارزشمند شهر قزوین ، اشاره کردند که باغستان امروز حاصل تلاش باغدارانی است که از اذان صبح با اسب و الاغ به باغ می رفتند تا شب هنگام، در آنجا کار می کردند. در حال حاضر همه طبیعت را دوست دارند اما حاضر نیستند از مظاهر زندگی جدید هم بگذرند، در نتیجه حرف ها با عمل ها متفاوت است. مبحث گردشگری در باغستان نیز  نیازمند مطالعه هست که آیا باغستان ظرفیت ورود گردشگر را دارد با توجه به اینکه قزوین زیر ساخت های لازم و موثر برای جذب گردشگر را ندارد.

ایشان اشاره کردند که شهرداری با ایجاد سازمان باغستان سنتی در حال حاضر تنها متولی پیگیری مسائل باغستان هست که تا جایی امکان دارد به باغداران خدمات رسانی می کند. باغداران با عشق در باغستان کار انجام می دهند با وجود درآمد ناچیز و هزینه های سنگین، احیا باغستان وقتی انجام می شود که مالکین و نسل جوان وارد این مقوله شوند. تولید انگیزه برای نسل جوان برای ورود به باغستان یکی از مهمترین مسائل باغستان هست که نقش مهمی در احیاء آن دارد. در آخر ایشان تاکید کردند که از گرفتن تصمیمات در اتاق دربسته با عده محدودی که با مسائل و مشکلات باغستان آشنا نیستند پرهیز شود. 

- درانتهای بخش اول گردهمایی، بیانیه انجمن دوستداران یادمان ها توسط سرکار خانم مهندس طهان کارشناس ارشد طراحی شهری و عضو شورای مرکزی انجمن خوانده شد. در این بیانیه دلیل انتخاب موضوع گردهمایی و ضرورت توجه به موضوع میراث کشاورزی و جایگاه باغستان سنتی در شهر قزوین اشاره گردیده است. همچنین موارد مهمی که در برخورد با باغستان ضرورت دارد موردتوجه قرار گیرد در این بیانیه اشاره شده است.

جهت مطالعه متن کامل بیانیه به بخش خبر مراجعه نمایید.

همچنین سایر میهمانان حاضر در این جلسه:

  • آقای سید منوچهر دبیرسیاقی؛ کارشناس محیط زیست
  • خانم دکتر شکوه کرمانشاهی؛ استاد دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین
  • خانم دکتر مریم وزین؛ کارشناس محیط زیست
  • خانم دکتر مریم خستو؛ معاون پژوهشی دانشکده معماری دانشگاه آزاد قزوین
  • خانم فاطمه صدری؛ کارشناس ارشد زمین شناسی و فعال محیط زیست
  • آقای مهندس جمالی، فعال محیط زیست
  • آقای مهندس خطیبی، مهندس مشاور تحکیم بنا
  • آقای تدین، مدیریت موزه باغستان
  • آقای مهندس ضیاء آبادی، آقای مجتبی عباسی، خانم دهخدانیا و خانم جبرئیل زاده از جمله کارشناسان سازمان میراث فرهنگی
  • اعضای شورای مرکزی انجمن دوستداران یادمان ها، خانم ها سمیه مراقی، الهام حاجی ملکی، فهیمه جعفری، حدیقه همایونی
  • و جمعی از اهالی باغدار شهر از جمله آقای حاج فتحعلی، آقای زرنگار، توکل

بخش دوم: بازدید از باغستان

پس از اتمام بخش اول برنامه اعضای انجمن دوستداران یادمان ها به همراه جمعی از مدعوین از جمله مهندس مجابی، مهندس اخویزادگان،آقای حاج فتحعلی، مهندس خطیبی، سرکار خانم جبرئیل زاده و جمعی از شرکت کنندگان به محل حاج فتحعلی در باغستان سنتی رفتند.  

مهندس اخویزادگان، ، به تعریف ارزش ها و نظام ساختاری و اجتماعی حاکم بر باغستان پرداخت.همچنین در رابطه با وضعیت امروز باغستان و عوامل تهدیدکننده باغستان توضیح دادند.

مهندس خطیبی به اهمیت جهانی باغستان سنتی قزوین اشاره کردند و تاکید کردند میراث کهن باغستان که حاصل فکر و تلاش انسان هست نیازمند نگاهی نو و استفاده از امکانات جدید و مدرن برای باززنده سازی آن است.

در انتها مهندس مجابی پیرو صحبت های مطرح شده، مسئله اصلی باغستان سنتی را سازمان اجتماعی-فرهنگی پیچیده آن دانستند. و تاکید کردند در مورد باغستان با یک ساختار پیچیده نظم یافته در طول سال های متمادی مواجه هستیم. باغستان یک سازمان فرهنگی اجتماعی است که مواجه با آن هم از همین جنس می باشد. نقش فرهنگ، نقش اقدامات اجتماعی و استفاده از زمینه های اجتماعی موجود اهمیت زیادی در احیاء باغستان داراست. مباحث فرهنگی- اجتماعی در باغستان بسیار اهمیت دارد، چرا که حاصل تلاش چندن ساله است و در صورت عدم توجه هیچ جایگزینی ندارد. در همین راستا ایشان خواستار به رسمیت شناخته شدن سرمایه اجتماعی باغستان و ارائه خدمات اجتماعی به آن ها شدند. و در نهایت به این نکته تاکید کردند که اصل مهم حفاظت باغستان، به حفاظت آدم ها و تجربیاتشان باز می گردد.