امامزاده زبیده خاتون

امامزاده زبیده خاتون

امامزاده زبیده خاتون

از نقطه نظر استقرار فضایی در محدوده‌ی شهر کهن واقع شده است. با توجه به اسناد و کتیبه‎های موجود در حرم، بی‌بی زبیده خاتون را از دختران امام موسی‌کاظم بر‌می‌شمرند. این بنا با کارکرد امامزاده مورد استفاده دوستداران این بزرگوار قرار می‌گرفته است. این بنا در ابتدا آنچنان که از شواهد و قرائن برمی‌آید به صورت زیارتگاهی بوده که در فضایی مربع شکل با قرارگیری بقعه شکل گرفته است و در دو طرف آن فضاهایی جهت انجام فرایض مربوط به زیارت قرار داشته. اما در دوره‌ای فضایی مستطیل شکل با طاق و چشمه جهت برپایی نماز برای نمازگزاران در کنار این امامزاده ساخته می‌شود که صیغه مسجد بدان خوانده شده و با کاربری مسجد مورد استفاده قرار می‌گیرد و با ساخته شدن آب‌انباری در زیر این مسجد به طور کلی این امامزاده به صورت یک مجموعه‌ای کوچک متشکل از امامزاده و  بناهای عام‌المنفعه چون مسجد و آب‌انبار حول صحنی مستطیل شکل انتضام یافته و مورد استفاده اهالی قرار می‌گیرد. در حال حاضر مالکیت بنا با سازمان اوقاف می‌باشد که به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد مجموعه و موقعیت قرارگیری آن، ثبت میراث فرهنگی شده است.

به علت موقعیت بنا در شهر که به عنوان یک امامزاده محله‌ای محسوب می‌گردد از این نظر توسط سیاحان و گردشگران کمتر مورد توجه قرار گرفته است و در سفرنامه‌ها از آن یاد نگردیده است. اما در مجموعه کتبی که مجموعه بناهای شهر قزوین را دسته‌بندی کرده‌اند مانند مینودر و سیر بناهای تاریخی شهر قزوین توضیحاتی مختصر از این بنا آورده شده است.

فرم این بنا متشکل شده از دو مکعب مستطیل 11/67*18/44 و 11/43*24/82 که با کشیدگی شرقی- غربی و شمالی- جنوبی عمود بر هم قرار گرفته‌اند. مکعب اول که به صورت شمالی- جنوبی در کنار صحن قرار گرفته مربوط به قرارگیری بقعه و فضاهای وابسته بدان می‌باشد. مستطیل دوم با کشیدگی شرقی-غربی مربوط به مسجد می‌باشد که عمود بر مکعب اولی و در دل آن قرار گرفته است. الگوی طراحی معماری در بنای امامزاده‌زبیده‌خاتون، الگوی متمرکز درونگراست به گونه‌ای که یک حیاط مرکزی قرار گرفته و فضاهای اصلی در دو جبهه شرقی و شمالی آن قرار گرفته است.  

 

در حال حاضر این بنا مرمت شده است.